{"id":1108,"date":"2022-03-11T18:52:26","date_gmt":"2022-03-11T18:52:26","guid":{"rendered":"https:\/\/aleksandrakurendietetyk.pl\/?p=1108"},"modified":"2022-03-13T14:07:42","modified_gmt":"2022-03-13T14:07:42","slug":"dieta-a-choroby-przewlekle-kiedy-warto-udac-sie-do-dietetyka-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aleksandrakurendietetyk.pl\/index.php\/2022\/03\/11\/dieta-a-choroby-przewlekle-kiedy-warto-udac-sie-do-dietetyka-czesc-2\/","title":{"rendered":"Dieta a choroby przewlek\u0142e \u2013 kiedy warto uda\u0107 si\u0119 do dietetyka? Cz\u0119\u015b\u0107 2."},"content":{"rendered":"
\"\"

Dieta w chorobach przewlek\u0142ych, cz\u0119\u015b\u0107 2: Jedzenie zdj\u0119cie utworzone przez master1305 – pl.freepik.com<\/a><\/p><\/div>\n

Konsultacja z dietetykiem klinicznym i zmiana diety mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 kluczem do z\u0142agodzenia objaw\u00f3w chorobowych i zmniejszenia ryzyka powik\u0142a\u0144 w wielu schorzeniach. W pierwszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u dotycz\u0105cego diety w chorobach przewlek\u0142ych, om\u00f3wi\u0142am rol\u0119 dietetyka klinicznego w pomocy osobom z takimi schorzeniami jak nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, cukrzyca, choroby autoimmunologiczne, schorzenia uk\u0142adu pokarmowego oraz choroby sk\u00f3ry. Choroby te to jednak tylko u\u0142amek sytuacji, w kt\u00f3rych dieta dopasowana do stanu zdrowia mo\u017ce mie\u0107 naprawd\u0119 ogromne znaczenie – z poni\u017cszego tekstu dowiesz si\u0119 w jakich, innych schorzeniach warto skorzysta\u0107 w pomocy specjalisty ds. \u017cywienia.<\/p>\n

    \n
  1. Choroby nerek<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    Nerki stanowi\u0105 naturalny filtr organizmu, doskonale radz\u0105cy sobie z oczyszczaniem naszej krwi. Niestety, gdy nerki przestaj\u0105 pracowa\u0107 prawid\u0142owo, pojawia si\u0119 problem \u2013 wraz z pogorszeniem funkcji nerek organizm nie tylko traci skuteczno\u015b\u0107 tego \u015bwietnego filtra, wzrasta r\u00f3wnie\u017c ryzyko takich zaburze\u0144 jak nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, anemia czy niedo\u017cywienie.\u00a0 Ju\u017c ze wzgl\u0119du na same niedobory sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych oraz ryzyko niedo\u017cywienia, interwencja dietetyka jest zwykle konieczna u os\u00f3b z zaawansowan\u0105 chorob\u0105 nerek. Dodatkowo, odpowiednia dieta jest r\u00f3wnie\u017c niezb\u0119dna, aby spowolni\u0107 post\u0119p choroby \u2013 w tym celu, dietetyk kliniczny planuje diet\u0119 o odpowiedniej zawarto\u015bci bia\u0142ka i ograniczeniem ilo\u015bci niekt\u00f3rych sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych i elektrolit\u00f3w takich jak s\u00f3d, potas czy fosfor, kt\u00f3rych nadmiar mo\u017ce stanowi\u0107 obci\u0105\u017cenie dla chorych nerek. Warto r\u00f3wnie\u017c wiedzie\u0107, \u017ce odpowiednia dieta ma znaczenie w zapobieganiu formowaniu si\u0119 kamieni nerkowych \u2013 odpowiedni plan dietetyczny b\u0119dzie wi\u0119c bardzo pomocny u os\u00f3b, u kt\u00f3rych wyst\u0105pi\u0142y epizody kamicy nerkowej.<\/p>\n

      \n
    1. Nowotwory<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

      \u00a0<\/strong>Wed\u0142ug danych \u015awiatowej Organizacji Zdrowia, nowotwory znajduj\u0105 si\u0119 na drugim miejscu pod wzgl\u0119dem przyczyn zgon\u00f3w na \u015bwiecie. Zar\u00f3wno w profilaktyce nowotwor\u00f3w, jak i u os\u00f3b z aktywn\u0105 chorob\u0105 nowotworow\u0105 niezwykle istotny jest odpowiedni dob\u00f3r diety. Jak powinna ona wygl\u0105da\u0107? Dieta w profilaktyce nowotwor\u00f3w to przede wszystkim du\u017co \u017ar\u00f3de\u0142 przeciwutleniaczy, warzyw, owoc\u00f3w, a tak\u017ce unikanie produkt\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105cych ryzyko nowotwor\u00f3w takich jak przetworzone mi\u0119so czy nadmiar soli. Oczywi\u015bcie, profilaktyka przeciwnowotworowa jest szeroka, a poszczeg\u00f3lne typy nowotwor\u00f3w r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie pod wzgl\u0119dem czynnik\u00f3w zmniejszaj\u0105cych ich ryzyko. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce zmiana diety na zdrowsz\u0105 jest czynnikiem obni\u017caj\u0105cym ryzyko w\u0142a\u015bciwie wszystkich rodzaj\u00f3w tej podst\u0119pnej choroby. Dobra, dopasowana do stanu zdrowia dieta to r\u00f3wnie\u017c taka, przy uk\u0142adaniu kt\u00f3rej brane jest pod uwag\u0119 historia rodzinna i ew. czynniki genetyczne. Dzi\u0119ki temu, kompetentny dietetyk kliniczny mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na czynniki zwi\u0119kszaj\u0105ce i zmniejszaj\u0105ce ryzyko danego typu nowotworu.<\/p>\n

      A jakie znaczenie ma dieta osoby z aktywnym nowotworem? Przede wszystkim, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nowotw\u00f3r prowadzi do wyniszczenia organizmu i skrajnego niedo\u017cywienia, kt\u00f3re, w wielu przypadkach znacznie obni\u017ca rokowania osoby chorej. W zwi\u0105zku z tym, niezb\u0119dna jest w tej sytuacji interwencja dietetyczna maj\u0105ca na celu takie dobranie diety, aby dostarcza\u0142a ona osobie chorej jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych w jak najmniejszej obj\u0119to\u015bci (jest to istotne, poniewa\u017c u os\u00f3b z nowotworem cz\u0119sto wyst\u0119puje os\u0142abienie apetytu, nudno\u015bci i wymioty). Interwencja dietetyka jest r\u00f3wnie\u017c cz\u0119sto potrzebna u os\u00f3b z powik\u0142aniami leczenia chemio- i radioterapi\u0105, takimi jak zaburzenia smaku, sucho\u015b\u0107 w ustach, nudno\u015bci, wymioty czy biegunki. Dzi\u0119ki odpowiedniemu planowi diety dietetyk kliniczny mo\u017ce pom\u00f3c w zmniejszeniu dyskomfortu osoby chorej i poprawie jej samopoczucia.<\/p>\n

        \n
      1. Osteoporoza<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

        Osteoporoza, czyli choroba prowadz\u0105ca do znacznego os\u0142abienia ko\u015bci to znacz\u0105cy czynnik ryzyka z\u0142ama\u0144 ko\u015bci obserwowanych u os\u00f3b starszych. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce z\u0142amania s\u0105 niezwykle niebezpieczne u os\u00f3b w wieku podesz\u0142ym, unieruchomienie stanowi bowiem czynnik ryzyka zapalenia p\u0142uc \u2013 \u015bmiertelnie niebezpiecznej choroby, zw\u0142aszcza dla senior\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym, warto zawczasu zapobiega\u0107 zmianom w obr\u0119bie struktury ko\u015bci, zw\u0142aszcza u os\u00f3b w wieku \u015brednim, u kt\u00f3rych procesy prowadz\u0105ce do powstawania osteoporozy s\u0105 szczeg\u00f3lnie nasilone. Poza aktywno\u015bci\u0105 fizyczn\u0105, do wzmocnienia ko\u015bci przyczynia\u0107 mo\u017ce si\u0119 odpowiednia dieta oraz styl \u017cycia. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce poza doskonale znanym wapniem i witamin\u0105 D, do budowy ko\u015bci konieczne s\u0105 tak\u017ce inne witaminy i pierwiastki \u2013 zar\u00f3wno bardziej, jak i mniej nam znane. Nale\u017c\u0105 do nich, miedzy innymi, magnez, bor, fluor, witamina C, witamina A czy witamina K. Dodatkowo, osoby chc\u0105ce jak najd\u0142u\u017cej zachowa\u0107 zdrowie ko\u015bci, powinny unika\u0107 alkoholu \u2013 jego spo\u017cycie prowadzi bowiem do obni\u017cenia g\u0119sto\u015bci mineralnej ko\u015bci, jest on tak\u017ce toksyczny dla kom\u00f3rek odpowiedzialnych za budow\u0119 ko\u015bci. I cho\u0107 osteoporoza potrafi mie\u0107 niepozorny przebieg, warto jej zapobiega\u0107, wdra\u017caj\u0105c zawczasu odpowiedni plan \u017cywieniowy.<\/p>\n

          \n
        1. Zaburzenia p\u0142odno\u015bci, choroby ginekologiczne<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

          \u00a0<\/strong>Zanieczyszczenie \u015brodowiska, nieodpowiednia dieta, oty\u0142o\u015b\u0107 \u2013 wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat pe\u0142en jest czynnik\u00f3w negatywnie wp\u0142ywaj\u0105cych na p\u0142odno\u015b\u0107, zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn, jak i kobiet. I cho\u0107 w niekt\u00f3rych przypadkach wymagaj\u0105 one zaawansowanych interwencji medycznych, cz\u0119sto w pierwszej kolejno\u015bci konieczna jest zmiana stylu \u017cycia, w tym diety. Do dietetyka klinicznego warto wi\u0119c uda\u0107 si\u0119 w ramach uzupe\u0142nienia leczenia zaburze\u0144 p\u0142odno\u015bci, a dopasowany do stanu zdrowia plan diety wspomo\u017ce wysi\u0142ki maj\u0105ce na celu u\u0142atwienie pocz\u0119cie dziecka. Warto wiedzie\u0107, \u017ce zwi\u0105zane z diet\u0105 przyczyny prowadz\u0105ce do zaburze\u0144 p\u0142odno\u015bci s\u0105 r\u00f3\u017cne u kobiet i u m\u0119\u017cczyzn, dietetyk powinien wi\u0119c wykaza\u0107 si\u0119 indywidualnym podej\u015bciem do obojga partner\u00f3w. Co to znaczy? U m\u0119\u017cczyzn, za zaburzenia p\u0142odno\u015bci zwykle odpowiada niska jako\u015b\u0107 nasienia \u2013 aby j\u0105 poprawi\u0107, diet\u0119 nale\u017cy wzbogaci\u0107 mi\u0119dzy innymi w sk\u0142adniki o dzia\u0142aniu przeciwutleniaj\u0105cym, a tak\u017ce takie mikroelementy jak cynk i selen. W\u015br\u00f3d kobiet, do najcz\u0119stszych przyczyn problem\u00f3w z p\u0142odno\u015bci\u0105 nale\u017c\u0105 zaburzenia owulacji, a tak\u017ce schorzenie znane jako zesp\u00f3\u0142 policystycznych jajnik\u00f3w, zwykle wyst\u0119puj\u0105ce w po\u0142\u0105czeniu z wymagaj\u0105c\u0105 interwencji dietetyka insulinooporno\u015bci\u0105. W przypadku niep\u0142odno\u015bci kobiecej, szczeg\u00f3lny nacisk k\u0142adzie si\u0119 na diet\u0119 bogat\u0105 w \u017celazo, a tak\u017ce bia\u0142ko ro\u015blinne i w\u0119glowodany o niskim indeksie glikemicznym. Wa\u017cne jest tak\u017ce og\u00f3lne spo\u017cycie witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest bowiem konieczna do prawid\u0142owego przebiegu owulacji, jak r\u00f3wnie\u017c produkcji \u017ce\u0144skich hormon\u00f3w p\u0142ciowych i rozwoju zarodka. Z interwencji dietetycznej mog\u0105 ponadto skorzysta\u0107 kobiety cierpi\u0105ce na endometrioz\u0119 \u2013 bolesne schorzenie mog\u0105ce negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na p\u0142odno\u015b\u0107. Warto r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce, nawet w przypadku braku problem\u00f3w z p\u0142odno\u015bci\u0105, planuj\u0105c ci\u0105\u017c\u0119 warto skorzysta\u0107 z pomocy dietetyka. Jest to istotne, gdy\u017c niedobory niekt\u00f3rych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych (m.in. kwasu foliowego, jodu, cynku, nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych) mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia wad wrodzonych, a tak\u017ce niskiej masy urodzeniowej dziecka, zaburze\u0144 rozwojowych i przedwczesnego porodu. Negatywny wp\u0142yw niedoboru niekt\u00f3rych z nich, zw\u0142aszcza kwasu foliowego, mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 wad rozwojowych p\u0142odu ju\u017c na bardzo wczesnym etapie rozwoju, gdy kobieta mo\u017ce nawet nie zdawa\u0107 sobie sprawy z ci\u0105\u017cy – w\u0142a\u015bnie dlatego, tak wa\u017cne jest odpowiednie planowanie ci\u0105\u017cy, r\u00f3wnie\u017c pod wzgl\u0119dem przygotowania dietetycznego.<\/p>\n

          Podsumowanie<\/strong><\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n

          Dietetyka kliniczna to niezwykle obszerna dziedzina nauki, obejmuj\u0105ca zalecenia \u017cywieniowe dla wi\u0119kszo\u015bci przewlekle wyst\u0119puj\u0105cych chor\u00f3b. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce poza wymienionymi wy\u017cej (oraz w moim pierwszym wpisie na ten temat) chorobami, dieta ma znaczenie r\u00f3wnie\u017c w innych grupach schorze\u0144. Nale\u017c\u0105 do nich chocia\u017cby: choroby oczu (jaskra, za\u0107ma, zwyrodnienie plamki \u017c\u00f3\u0142tej zwi\u0105zanej z wiekiem), czy choroby neurodegeneracyjne \u2013 przyk\u0142adowo, dieta w chorobie Parkinsona ma za zadanie zwi\u0119kszenie skuteczno\u015bci lek\u00f3w oraz \u0142agodzenie objaw\u00f3w choroby, np. zapar\u0107. Jak \u0142atwo si\u0119 przekona\u0107, dieta dopasowana do stanu zdrowia oraz wynik\u00f3w bada\u0144 laboratoryjnych jest wi\u0119c wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 terapii wielu chor\u00f3b, a tak\u017ce istotnym elementem ich profilaktyki. Oczywi\u015bcie, lepiej zapobiega\u0107 ni\u017c leczy\u0107, pami\u0119taj jednak, \u017ce na pomoc i zmian\u0119 stylu \u017cycia i sposobu \u017cywienia nigdy nie jest za p\u00f3\u017ano!<\/p>\n<\/div><\/div>